7 ideeën voor docenten die iPads willen inzetten

Nu ik met een vriend aan het zeilen ben in Bretagne, heb ik alle tijd – het regent nogal en als de zon schijnt moet ik daar niet al te lang in blijven bakken, merkte ik vandaag – om het afgelopen jaar de revue te laten passeren.
Het iPad traject op het Erasmiaans was voor mij een enorm verrijkende tijd: toen ik op school kwam kende ik het apparaat van naam, versie 2 was net uit. Nu ik weg ga is versie drie uit en geef ik cursussen aan docenten die (overwegen te) starten met lesgeven met behulp van deze tablets.

Op het Erasmiaans zelf is in de groep docenten niet zo heel veel veranderd, als ik de enkele leerlingen die ik afgelopen weken sprak, mag geloven. De meesten geven gewoon les uit het boek, een enkeling durft verder te gaan en laat leerlingen via Google docs zaken inleveren, test vorderingen in het leren van de leerlingen met behulp van eClicker of Socrative. Ik kan me vergissen, maar 1:1 leren ben ik nog niet tegengekomen.

Wat kunnen scholen die gaan beginnen met de invoering van tablets leren uit ‘ons’ traject? Op http://elearninglaura.net/ vond ik via scoop.it zes ideeën voor leraren die iPads willen gaan inzetten, wat uiteindelijk overigens zeven ideeën bleken te zijn. Ik heb Laura toestemming gevraagd – en die toestemming dezelfde dag nog gekregen – haar artikel mogen te vertalen om daar ons traject mee onder de loep te nemen.

1. Begin met het leren
Nieuwe technologieën de klas in dragen kan verandering oproepen, maar het zal een pedagogische aanpak niet vanzelf verbeteren. Wanneer oude routines en ingesleten gewoontes worden aangekaart zullen sommigen dit verfrissend vinden, anderen echter ontregelend. Niemand wil het kind met het badwater weggooien, dus als je als leraar opnieuw naar je planning, werkschema’s en leerdoelen kijkt, zal je je altijd moeten afvragen waarin het leren nu zit.
Ik vraag me oprecht af of we tijdens de leergang niet te gemakkelijk voorbij zijn gegaan aan dit aspect, of we toch niet nog meer hadden moeten”ondertitelen”: waarom is dit een leerzame activiteit en waarom is de iPad daar een geschikt instrument voor…

2. Zorg voor ondersteuning
Waar sommige collega’s vrij gemakkelijk de stap zetten van analoog naar digitaal en vrij snel hun weg vinden in hoe je leren laat ontstaan, hebben anderen steun nodig om hier stappen in te zetten.
Voorbeeldactiviteiten ontwikkelen om te demonstreren en te modelleren hoe je digitaal leren kan inbouwen in bekende lesstructuur zal de collega’s helpen die minder zeker zijn om de stap te wagen. Dit laatste is een zeer reële bedreiging van de verandering: angst om het fout te doen. Ook in de cursussen die ik afgelopen maand in het land gegeven heb hoorde ik die echo. Leraren zijn zo gewend alles beter te weten en te kunnen dan hun leerlingen, dat het zeer beangstigend kan zijn iets te starten waar ze niet geheel zeker in zijn en waarvan ze vermoeden dat hun leerlingen er wel beter in zullen zijn dan zij.
Een mogelijkheid om wat zekerder te worden, is door als trainers of als collega’s of zelfs als leerlingen stappenplannen op te zetten. Een site als snapguide, met bijbehorende app, kan hier helpend zijn. Ook een video-opname kan bij voorbeeld ondersteuning bieden.
We hebben geprobeerd coaching aan te bieden. Dit is echter slechts in sporadische gevallen opgepakt. Hadden we hier nu dwingender moeten zijn?

3. Zorg voor presentaties van leerlingenwerk
Adverteren met excellent leerlingenwerk dient een aantal doelen en het is oh-zo-makkelijk het onderaan je takenlijst te zetten. Leerlingen zien prachtige voorbeelden van hun klasgenoten en kunnen daar hun eigen werk mee verbeteren of zich erdoor laten inspireren. Collega docenten krijgen zo een beeld van het soort producten dat hun eigen klassen kunnen maken. De leerlingen wiens werk wordt getoond en daar complimenten over krijgen zullen zich prettig voelen over wat ze kunnen maken, zeker degenen van wie het werk nooit werd getoond vanwege hun vreselijke handschrift.
Wij hebben dat inzetten van leerlingen slechts ten dele gedaan en dat is eigenlijk jammer! Wat we merkten bij de mini-conferentie waren de glimmende gezichten van de leerlingen aan wie gevraagd was mede te presenteren. Ze toonden hun competentie in het gebruik van de tablet en de wijze waarop ze goed konden verwoorden waarom de ene app wel en de andere niet werkte in de klas of thuis.

4. Zorg ervoor dat er gespeeld kan worden.

Nieuwsgierigheid bij collega's aanwakkeren is niet altijd even eenvoudig. Sommigen hebben langer nodig om overtuigd te raken, anderen zijn bang iets kapot te maken. Gelegenheid scheppen om te spelen met de tablet, zonder dat iets fout kan gaan, zorgt voor vertrouwen. Collega's zullen zo sneller bereid zijn na te denken over hun gedrag in het veranderende klassenmanagement. Bezig zijn met opdrachten en niet alsmaar aantekeningen maken, zal collega's op ideeën brengen terwijl ze met de opdrachten experimenteren. Een voorbeeld tijdens de cursus was het spelen met Lino. Collega's begonnen elkaar te filmen en wat plagerig elkaars 'sticky' te verstoppen. De sfeer was vooral: zeg, hoe heb jij dat nu gedaan. Er werd gelachen, grappen gemaakt… En geleerd.

5. Deel.
Discussies waarbij niet slechts 1 antwoord goed is, geen strijd om wie de beste is en geen andere agenda dan elkaar uit de problemen helpen: dit is essentieel. En moeilijk. Kan je ruimte en tijd vinden om elkaar fysiek of virtueel te ontmoeten om te praten over wat wel en wat niet werkt?

In onze cursus hebben we geprobeerd dit vorm te geven door het verplicht stellen van Blogs. Dit is door slechts een zeer beperkt aantal collega’s opgepakt. In mijn idee hebben we verzuimd te zoeken naar alternatieven voor dit zo belangrijke punt van het delen van problemen en het zoeken naar oplossingen met elkaar. Paste dit nu niet in de cultuur van de school? Wat zou dan wel geholpen hebben?

6. Zorg voor alternatieven, of zelfs maar deeloplossingen.
Collega’s willen niet horen dat iets niet werkt. Eén kleine beperking kan hun het zicht al benemen op alle goede zaken die er met het apparaat mogelijk zijn. Hoe moeilijk het ook is, zeker als je geen technisch expert bent, probeer altijd een alternatief te vinden als een Flash element van een website deze onbruikbaar maakt op een iPad, of als een bepaalde video niet ingeloten kan worden.

Wij hebben dit geprobeerd door bij voorbeeld de apps als Puffin en Worldatlas for iPad aan te bieden. Of dit geholpen heeft valt te betwijfelen, als je tenminste de leerlingen mag geloven…

7. Betrek leerlingen bij de invoering.

Een diginerds programma, een gezamenlijk digilunch: er zijn veel mogelijkheden om leerlingen en leraren te laten samenwerken om ieders ideeën en vaardigheden te verbeteren. Op de school van E-learning Laura maakte hun tweede klas club video gidsen over nieuwe apps en testte stappenplannen. Niemand vroeg hen hierom, ze kwamen gewoon. Dit enthousiasme zou wel eens bijzonder waardevol kunnen worden in de toekomst

Dit is een onderdeel waarvan we op de miniconferentie al sporen van hebben kunnen zien. Ik zou elke school die iets met iPads of andere tablets van plan is aanraden hier werk van te maken.

Onderwijs maak je tenslotte samen..

Fijne vakantie.

Dico Krommenhoek.

Digitaal orde houden

Dat was een leuke training, afgelopen donderdag, op het Erasmiaans Gymnasium. Leuk want inzichtelijk hoe dingen soms gaan. Even een schets:

We zitten met twaalf hoog tot zeer hoog opgeleide mensen in een training, geleid door drie trainers en twee trainers in opleiding. Oefening 1. Parel en puzzels. gaat als gepland. Logisch. Geleid door Marieke en Marieke gaat op vakantie. Die moeten we dus tevreden houden.  Daarbij, Marieke is jong en leuk en dergelijke dingen meer.

Dan kom ik met een training qikpad. Collega’s lijken enthousiast met elkaar aan het schrijven over de vragen die ik ze stel: wat maakt in deze leergang dat je leert. Citaat groep 1:

Hey

Hallo [anoniem]
Moest ik bij jou op cursus?
Groep 2:
Door …
Wat was de eerste vraag?
Over welk … zijn we het meest enthousiast of zo. Hij haalt de hele tijd de vragen weg omdat hij met zijn matties zit te chatten.
( indirect feedback op mijn instructie… point taken)
Van de andere groepen heb ik helaas nog niet de link gekregen.
Daarna was Michel aan de beurt met zijn Lino-it oefening.
Zijn opdracht: Doe een online brainstorm over de eind-presentatie van leergang.
Naast tekstuele “geeltjes” begonnen collega’s foto’s te nemen, filmpjes te plaatsen…
Wat ten minste Michels opmerking rechtvaardigde van digitaal orde houden: als wij als volwassenen al als jonge honden allerlei mogelijkheden beginnen te verkennen van een app, hoe zal het dan gaan met wat een columnist in de Volkskrant benoemde bij zijn eigen kinderen: af en toe last van “Gilles de la Puberette”? Ik heb daar nare ervaringen mee, waarbij twee jongens slimmer waren dan ik en hun schermnaam wijzigden in die van een klasgenoot en onder diens naam allerlei nare uitspraken deden jegens weer andere klasgenoten, onder het toeziend oog van een onschuldige vervanger, want ik lag ziek thuis. Uiteindelijk wel opgelost en de daders bestraft en dergelijke, maar ik had dat liever voorkomen.
In de Erasmiaanse iPad-klas heeft collega Irene Konings de klas direct stilgelegd na een vergelijkbare situatie en de etiquette duidelijk gemaakt aan haar klas.
Kortom, graag advies als je al ervaring hebt met digitaal orde houden: wat raad je aan?

Wat ik voor Kerst zou willen

Via Sam Glikman’s scoop.it zag ik de internet wishlist, een site waar de Engelstaligen onder ons wensen kunnen publiceren, waar ze graag een app voor zouden zien, of een website.

Wat ik geweldig zou vinden, is als er iemand in het Nederlandstalige tekstgebied zou zijn, die zo’n site zou kunnen maken voor ons onderwijs.
Tijdens een discussie op Twitter kwamen we te spreken over een gewenste site om lesideeën en lesopzetten voor onderwijs met tablets of andere mobiele apparaten te verzamelen, om het collega’s met een overvolle agenda stomweg makkelijker te maken, of om mensen met meer tijd te inspireren om een les of lessenserie te ontwerpen, geïnspireerd op zo’n lesidee.

Nu is Crowdsourcing de nieuwe aanpak, die blijkens het in no-time tot stand komen van het boek twee punt nul erg succesvol kan zijn.

Vandaar ook mijn oproep: wie is technisch in staat zo’n site te maken die wensen van collega’s inventariseert? Wie kan (de suggestie tijdens de twitterdiscussie was de dossiers van leraar24) de lesideeën en lesopzetten publiceren?

Ik ben heel benieuwd. Ik ben tegelijkertijd steeds meer overtuigd van de uitspraak dat delen vermenigvuldigen is.

Fijne, inspirerende vakantie, allen.

hulp nabij en op afstand … of zoiets

Afgelopen week heeft collega Ten Hoor de stoute schoenen aangetrokken en heeft voor zijn 2G leerlingen een lesopzet bedacht met ShowMe. In zijn Blog schrijft hij erover.

Mijn kant was vooral ondersteunend: in de voorbereiding hebben we samen zitten kijken naar de vragen die  de leerlingen zouden kunnen gebruiken om in tweetallen uit te leggen aan hun klasgenoten, een dropbox-folder aan te maken waar het blad met die opdrachten in moest komen te staan, te onderzoeken of een ShowMe inderdaad gemaild kon worden en hoe dat dan moest.

Toen het eenmaal zover was, had ik een vrije dag, maar wel aangeboden telefonische hulp te bieden. Dat bleek ook nodig: de leerlingen zagen de file in dropbox niet ( die er ook niet bleek te staan, zodat collega Ten Hoor de klas uit moest om op zijn PC de file weer op zijn plek te zetten. Mijn rol was er vooral een van het aanhoren van zijn gebrom over weer een wachtwoord invullen. Na een goed half uur kon collega Ten Hoor de klas weer in en uiteindelijk hebben de leerlingen inderdaad hun uitleg naar hem gemaild.

Ik moest ineens denken aan het prachtige “Hole in the wall” project, waarin Dr Mitra een “grandma-cloud” introduceert: vrouwen die de tijd hebben om een keer per week een uur online te zijn met kinderen in derde wereldlanden, die elkaar dingen uitleggen. Op de vraag wat zij dan moesten doen, zei Mitra tegen de vrijwilligsters: “Just do like grandmothers do: admire them! Say things like: “Wow, how did you do that? or: “I don’t quite understand, could you explain?”

Zou het geholpen hebben als ik alleen Hup! Hup! geroepen had tegen collega Ten Hoor? Ik verwacht het niet, maar in feite heb ik op een iets andere manier wel “grandmother” gespeeld: uiteindelijk heeft hij zelf op alle knoppen geklikt en de juiste dingen ingevoerd.

Lesje in nederigheid.

Zoeken, zoeken, zoeken

Als je gaat zoeken naar apps, vind je er gemakkelijk vele honderden. Van de standaard Apple-apps via gratis spelletjes en dure met inhoud gevulde tot enorm dure apps, waarmee je je takenlijst in bedwang kunt houden of via een midi-interface zelfs muziek kunt componeren.
Apps zat dus, die of niks kunnen, maar veel tonen, of vrijwel niks tonen, maar waar je veel mee kunt- als je er tenminste de goede ideeën bij hebt.

Als onderwijsgevende zit je dus niet verlegen om inhoud als je je leerlingen wilt laten werken met de iPad. Maar als je verlegen zit om lesideeën die je met inhoudsloze apps wilt uitvoeren, wordt het best lastiger.

Flink wat sites besteden aandacht aan interessante apps. Slechts een enkele levert kant en klare lesideeën. Dat is op zich ook niet zo vreemd. We zijn verwend geraakt in onderwijsland. Uitgevers leveren ons de boeken, de toetsen, de multimedia. Er is goed over nagedacht door ervaren leerkrachten, vormgevers hebben er hun licht over laten schijnen, onderwijskundigen hebben er feedback op gegeven. De kerncompetenties, canons en noem maar op zijn er langs gelegd. Zo. Klaar. Nu nog alleen maar in die kinderhoofden krijgen. Wat zullen we ons druk maken over lesinhouden, als we alleen nog maar de boeken hoeven volgen.

In mijn eigen lessen kreeg ik er spoeg-genoeg van. Ik reikte de leerlingen via de ELO antwoordmodellen aan en besteedde mijn tijd aan spreekvaardigheid, luistervaardigheid en soms, heel soms aan schrijfvaardigheid.

Dat vond ik een prettige manier van werken, dat gevoel werd ook gedeeld hoorde ik van mijn leerlingen: uw lessen zijn eigenlijk nooit saai. Maar ik kreeg soms van mijn leerlingen wel de klacht, dat veel van werk zo naar huis werd verplaatst en daardoor de schooldag wel werd verlengd. Tja, dat is inderdaad lastig!

Nu met het iPad in de klas project lopen we eigenlijk tegen net zo’n type keuze aan, waar niet een eenvoudig antwoord op te geven lijkt te zijn. Alles uit het boek EN activiteiten met behulp van de iPad, dat kan niet succesvol zijn.

We zullen dus moeten nadenken over leerstofkeuzes.

Hè, was het nou maar wat makkelijker

Weerstand?

Iets nieuws leren kan zeer doen. Behalve als je een kind bent, blijkbaar. Daar vind je bruisende energie als er iets nieuws te leren valt. Waar dat enthousiasme gefrustreerd raakt weet ik niet precies, maar ik verdenk ouders en het onderwijs, waarbij feedback op vooral wat je niet kan wordt onderstreept. Als je maar vaak genoeg hoort dat wat je maakt of bedenkt niet deugt, ga je er vanzelf in geloven.

In de klas gebeurde het me vaak dat leerlingen riepen: ik kan dat niet hoor! en als ik dan doorzette natuurlijk zeer wel in staat waren makkelijke en later moeilijkere Franse zinnen te gebruiken. Een onderzoek toonde aan dat als je meisjes maar zei dat waar ze mee bezig waren een creatieve opdracht was, ze de wiskundige opgaven waar ze mee bezig waren aanzienlijk beter maakten dan meisjes uit een andere klas, tegen wie gezegd was dat het wiskunde was…

Tegenwoordig kom ik nogal eens collega’s tegen die zich van te voren al indekken tegen mogelijke mislukkingen. Die collega’s nodig ik uit om te rade te gaan bij andere collega’s of bij mij.

Een leven lang leren houdt in dat je je kwetsbaar durft op te stellen. #durftevragen schrijf je dan in Twitter. Maar ja, je loopt echt het risico dat iemand daar ongevraagd commentaar op geeft. Zoals mij overkwam toen ik mijn onkunde over WordPress wereldkundig maakte. Een twitteraar spotte: Dat is de ouderdom.

Ik denk dat ik maar ophoud te leren.

NOT!

Nieuwe dingen doen

Op het Erasmiaans, zo’n instituut van klassiek, gedegen, lesstofgericht ( et j’en passe!) onderwijs, heeft afgelopen jaar de sprong naar de 21e eeuw gewaagd: Een klas en haar docenten werden toegerust met Ipads met daarop de boeken die de leerlingen dienen te gebruiken. Mooi, zou je denken, maar ja, geen internet op school en de docenten hadden voor het overgrote deel geen idee van wat ze met die dingen aanmoesten.

De leerlingen wel trouwens: die logden in op het netwerk van de aanpalende medische faculteit, zetten thuis allerlei geinige apps op hun Ipads, waarmee ze vervolgens konden spelen in plaats van huiswerk maken en zeker in de klas zich goed konden vermaken. Gelukkig was het maar één klas!

Dit jaar moet het anders, want ten slotte moet er ook wel iets geleerd worden. We hebben dus een leergang opgezet, een soort van fusion tussen de leergang Kleppen Dicht van APS, met als trainer Michel van Ast en het werk van Marieke van Osch (www.move.nu). We gaan de collega’s vragen praktijknabij onderwijsonderzoek te doen en als onderdeel daarvan een Blog bij te houden. Nou, dan moet ik ook maar…

Nu was op WordPress een blog aanleggen geen sinecure. Op Blogger is het een eitje, maar ja, de Ipad en Blogger… Terwijl WordPress een app heeft. Ik had enige tijd geleden al een account gemaakt, maar daar stopte het een beetje. Ik wil graag snel tot resultaten komen en dat ging niet.

Gisteren dus verder gegaan, maar om half een ’s nachts de doek in de ring gegooid: zelf met handleiding ( ik hou niet van handleidingen) kwam ik er niet uit.

In twitter een hulpvraag de wereld ingemikt, met één echt antwoord en een reactie van ene Jerry: Dat is de ouderdom. Het is mijn lot, echt! Toen ik als 24 jarige leraar ( OK, ruim dertig jaar terug) in aanwezigheid van een achttienjarige leerling, een leeftijdgenoot zeg maar, een gezicht trok omdat de schoolband zo erbarmelijk vals speelde, sprak zij de onsterfelijke woorden: ach meneer, mensen van uw generatie begrijpen onze muziek niet.